Mình thấy bài đăng của bạn NGAN 18 9 rất có ích cho các bố mẹ có con bị khiếm thính .
Máy nghe ( hay ốc tai điện tử ) rất quan trọng đối với trẻ khiếm thính . Nếu không có máy nghe ( hay ốc tai điện tử ) phù hợp để giúp trẻ khiếm thính bù lại phần thính giác bị thiếu hụt thì các cháu khiếm thính tùy theo mức độ khiếm khuyết thính giác của mình sẽ bị chậm nói hay thậm chí không nói luôn ( câm ) . Nghe và Nói là công cụ quan trọng nhất để chúng ta giao tiếp hàng ngày . Vì vậy sau khi đã xác định bị khiếm thính và mức độ khiếm thính thì càng phải trợ thính càng sớm càng tốt. Nhiều cháu chậm nói gia đình cứ nghĩ đơn giản chờ một thời gian sau chắc cháu sẽ nói và như thế có thể chúng ta vô tình làm chậm bước trợ thính cho cháu . Cách đây vài tuần có 2 vợ chồng trẻ đem bé trai 4 tuổi đến khám vì chậm nói . Làm các xét nghiệm thính học bé bị điếc nặng 2 tai . Tôi hỏi : “vì sao em đem cháu đi khám muộn thế ? “ , người mẹ trẻ nước mắt ràn rụa nói “ em nghi từ lâu rồi nhưng vì mẹ chồng và chị chồng nói bé chỉ chậm nói , không cho đi, hôm nay chúng em giấu mọi người mang cháu đi khám “ .Nói chung trẻ chậm nói , nói ngọng nên đưa đi khám sớm để biết nguyên nhân , nếu do khiếm thính thì sẽ trợ thính kịp thời. Nếu mang máy nghe không phù hợp với mức độ khiếm thính thì chẳng có ích lợi gì , chỉ gây khó chịu thêm . Nhưng máy nghe dù là lọai tốt nhất ( hay ốc tai điện tử cũng vậy ) không được chỉnh phù hợp với mức khiếm thính thì chỉ tốn tiền và cũng không ích lợi gì . Ngòai ra mức độ khiếm thính với thời gian có thể thay đổi vì vậy thông thường 6 tháng 1 năm các cháu nên được kiểm tra thính lực cũng như hiệu chỉnh máy sau khi đã được hiệu chỉnh đến mức nghe phù hợp. Việc bảo trì vệ sinh máy ít nhất ba tháng một lần cũng rất quan trọng , giúp cho chất lượng máy duy trì được lâu hơn …Không có máy nghe với mức độ khuyếch đại phù hợp mức độ điếc thì dù cha mẹ và thầy cô có bỏ bao công sức đến đâu bé cũng không nói được . Điều nay đã được chứng minh tại các trường dạy trẻ khiếm thính vào những năm 80-90 , các cháu mang các máy nghe được tài trợ nhưng vì công suất những máy này thấp nên các em vẫn không nói được, hoặc nói thì không ai hiểu được ngòai những người thường xuyên tiếp xúc.
Máy nghe ( hay ốc tai điện tử )quan trọng vậy đó , nhưng muốn trẻ khiếm thính học nói thì phương pháp dạy bé sau khi đã có máy nghe cũng rất quan trọng. Máy nghe là điều kiện cần nhưng chưa đủ . Máy nghe không thể nào bằng đôi tai của chúng ta . Máy nghe càng tốt thì có nghĩa là người ta áp dụng các kỹ thuật để âm thanh nghe càng giống như nghe từ tai người . Vì thế để trẻ khiếm thính biết nói cha mẹ phải bỏ nhiều công sức hơn những trẻ nghe bình thường . Ngòai việc bé nên mang máy nghe cả ngày trừ lúc ngủ và lúc đi tắm để bé tiếp nhận và quen với âm thanh của môi trường xung quanh thì nên có những giờ vừa học vừa chơi . Về luyện nghe, đầu tiên tập cho bé biết giữa có tiếng động và không có tiếng động ( ví dụ trò chơi tạo tiếng đông bé sẽ xếp hay bỏ 1 đồ vật vào hộp ), sau đó đến phân biết âm sắc ( ví dụ cho bé nghe tiếng chuông kêu bé chỉ vào chuông và tiếng trống chỉ vào trống , lúc đầu cho bé nhìn thấy khi mình tạo âm thanh từ những vật này, khi các cháu đã hiểu trò chơi , thì không cho các bé nhìn thấy khi tạo tiếng động ) . Tập cho bé biết phân biệt tần suất ( ví dụ gõ 1 tiếng trống thì bé bỏ 1 cục đồ chơi vào hộp , gõ 2 tiếng trống bé bỏ 2 cục đồ chơi )…. Chúng ta không nên sốt ruột mà phải thật kiên nhẫn tập cho bé từng giai đọan một Trên đây chỉ là một vài bước đầu luyện nghe đơn giản cho bé . Giai đọan phức tạp hơn nữa là kết hợp luyện nghe nói . Đầu tiên nên tập cho các bé phân biệt và phát âm được 5 chữ : A, O, I, M, X, S ; Rồi đến các từ ghép đơn giản như : ba , mẹ , tiếp đến là phân biệt số lương từ ( ví dụ : khi nghe 1 tiếng “ba “ bé nhắc lại 1 tiếng “ba” , khi nghe 2 tiếng “ ba,ba “ bé nhắc lại 2 tiếng “ba,ba “ … Qúa trình luyện nghe nói vừa kéo dài vừa đòi hỏi sự cố gắng của tất cả các thành viên trong gia đình . Qúa trình chỉnh máy để có mức độ khuyếc đại âm thanh phù hợp với mức độ điếc trung bình chỉ mất khỏang 3 tháng . Nhưng giai đọan học nghe nói để có thể giao tiếp được mất trung bình khỏang 3 năm . Nhiều người nghĩ mình bỏ tiền ra mua máy nghe ( hay ốc tai điện tử ) cho con là xong , chính vì vậy có nhiều cháu mang máy 2-3 năm kết quả vẫn không tốt .
Như vậy máy nghe là điều kiện cần và quá trình theo dõi bảo hành máy cũng như quá trình luyện nghe nói chính là điều kiện đủ . Thiếu một trong 2 điều kiện này thì bé khó có thể hòa nhập với xã hội
Gửi các gia đình,
Em xin chia sẻ với cả nhà phương pháp thực tế mà nhà em đang áp dụng cho con gái em. Tính từ thời điểm bắt đầu đeo ốc tai đến nay của cháu đã tròn 1 năm rồi. Hiện nói chung kết quả em thấy cũng tàm tạm. Em cũng không dám đảm bảo phương pháp nhà em dạy cho cháu là tuyệt đối đúng hay gì, chỉ là chia sẻ để anh chị em tham khảo và đóng góp ý kiến.
1. 6 tháng đầu Luyện nghe.
Từ lúc cháu bắt đầu đeo máy, trong vòng 6 tháng, em sử dụng đúng phương pháp mà Cát Tường và Hãng đề ra: chỉ tập trung nghe chứ không cho nhìn miệng.
Đầu tiên là làm quen với âm thanh: tiếng trống, tiếng chuông, tiếng gõ... rồi đến tiếng điện thoại, tiếng chuông cửa, tiếng gọi... nói chung là bất cứ tiếng động nào phát ra âm thanh. Khi tiếng động phát ra, em chỉ vào tai và ra hiệu để cho con lắng nghe, chú ý. Mình lặp lại tiếng động lần nữa. Dần dần, con em có phản xạ là nghe thấy tiếng gì đều chỉ vào tai, ra chiều bé nghe được & có vẻ thích thú lắm.
Kế đến là cho bé nghe tiếng nói - việc này khó hơn nghe âm thanh rất nhiều vì em hiểu nôm na tiếng nói có tần số âm khác âm thanh, tiếng nói mỗi người lại có tần số âm khác nhau - người giọng cao, giọng thấp, giộng trầm... Cũng là những bài học của Cát Tường, bé tập làm quen với 6 âm link. Con gái em nghe tốt cả 6 âm. Đầu tiên, cô giáo bày 1 bộ đồ chơi xếp hình và hướng dẫn cháu, nghe được âm nào sẽ xếp 1 hình... Mình có thể thay đổi các đồ chơi để tăng tính hấp dẫn cho các cháu. Mới đầu là từng âm 1 với khoảng cách gần, sát tai đeo máy của cháu. Sau đó là 2 âm, ví dụ: a...a, i...i với khoảng cách xa hơn. Kế đến là 3 âm khác nhau: a, u, m hay u, i, s... Có lần, cô giáo đi ra hẳn buồng ngoài, các cửa sổ mở tung, con nhà em vẫn nghe ngon lành 6 âm link - chứng tỏ khả năng nghe của cháu rất tốt.
Tiếp đền là dạy cháu nhắc lại các âm theo cô. Từng âm sẽ gắn với một vật dụng tương ứng. Ví dụ: âm a là Giang tay ra vừa chạy, vừa nói a. Âm i là gắn với con ong. Âm O là con gà trống. Âm m là con Hổ gầm. Âm U là tiếng máy bay kêu u u. Âm S là tiếng suỵt trật tự...
Khi con nhuần nhuyễn việc nhắc lại từng âm 1, mình nâng thành 2 âm. Phân biệt nếu 1 âm thì không xếp hình, 2 âm mới xếp. Ví dụ: a thì cháu không xếp hình, a..a mới cho xếp chẳng hạn. Rồi phân biệt a dài, a ngắn: a và aaaa...
Song song với việc dạy âm, cô giáo cho chơi những trò chơi để con phát triển trí não nữa. Ví dụ chơi trò chơi em bé. Trò này em thấy thích hợp với bé tầm 4t trở lên. Còn con em lúc đó mới có hơn 2t nên cháu chơi ko hứng thú lắm mà có vẻ chưa hiểu hết. Ví dụ: đưa 3 con búp bê, 1 con sẽ là cháu, 2 con còn lại là bố mẹ. Đưa mẹ đi làm. Đưa con đi tắm. Đưa con đi ngủ, Cho con ăn... để cháu hiểu được dần dần hiểu các động từ. Nhớ là các ĐỘNG TỪ trước nhé. Hay cho bé chơi các trò chơi như TUNG bóng, NÉM bóng, NHẢY... để con dần quen. Vừa nhắc lại các động từ, vừa dạy con lặp lại để cháu nói cho quen. Lúc đầu con nói ngọng lắm, nhưng dần sẽ chỉnh được.
Một kinh nghiệm mà cô Leah, giáo viên Huấn luyện của Hãng chia sẻ là: hãy nói với trẻ như những em bé bình thường. Dùng giọng điệu trầm bổng để thu hút con. Với bất cứ sự việc nào cũng đều nói để con được lắng nghe. Ví du: Ôi, trời mưa kìa con, Mưa rồi ... hay: Nóng quá, mẹ con mình đi Tắm đi, Tắm đi... Nhắc lại các động từ vài lần cho trẻ chú ý. Hãy đeo tai cho trẻ trước khi gọi con thức dậy và tháo tai sau khi hát ru trẻ khi ngủ. Những âm điệu trong lời hát của mẹ sẽ làm trẻ ấn tượng rõ rệt.
Kinh nghiệm nữa là hãy dành mỗi ngày 1 chút thời gian, chia ra vào các buổi nếu nhà ta có điều kiện: sáng, chiều, tối. Cho bé ngồi vào 1 phòng yên tĩnh, chỉ có 1 người lớn và bé. Bày các đồ chơi ra và chơi trò âm thanh với con. Trong môi trường tĩnh lặng, con sẽ tập trung lắng nghe hơn. Và chỉ cho con nghe từng thứ âm thanh 1 chứ đừng để con nghe âm hỗn độn. Ví dụ: tiếng trống.. dừng... tiếng chuông... dừng, tiếng mẹ nói... Đừng 1 lúc cả trống, cả chuông. Cùng 1 lúc cả mẹ, cả bố đều nói. Bé sẽ thiếu tập trung và bị loãng.
Đó được coi là "giờ học" của con. Các thời gian khác, hãy sinh hoạt với con bình thường. Cố gắng tạo tiếng động để con nghe, rồi giải thích đò là tiếng nước chảy, hay tiếng thìa rơi... Hãy nói cho con trước khi hành động. Ví du: mẹ rót nước cho con uống nhé. Rôì mới rót. Ví du: con ơi, uống nước này. Rồi hãy đưa li nước cho con.
Ngoài ra, hãy chơi những trò chơi phát triển trí tuệ nữa, chứ đừng chỉ chú trọng vào âm thanh. Ví dụ: dạy cho trẻ múa, hát, đọc bài thơ ngắn. Dạy trẻ phân biệt sáng, tối, thế nào là nóng, lạnh...
Đến giờ đi ăn trưa rồi, hẹn cả nhà lúc khác nhé.
metwobe06/04/2011 01:28 AMxin chào cả nhà, tôi cũng là phụ huynh của cháu đã cấy ốc tai được hơn 5 năm. Cháu nhà tôi phát hiện bị điếc sâu >95 db lúc 26 tháng và cấy OTDT của coclear lúc 30 tháng. Hiện cháu nghe nói tốt đang học lớp 1 trường bình thường, hòa nhập tốt với các bạn cùng lớp. Tôi xin chia sẻ một số kinh nghiệm:
Trẻ bị điếc đông y châm cứu không bao giờ khỏi hoặc cải thiện một tý nào mà chỉ mất thời gian mà thôi. Viện đông y nào mà nói cứ cho cháu vào châm cứu 1 thời gian và rằng viện chúng tôi đã có vài trường hợp cải thiện thì đều là lừa đảo cả (Kể cả viện của B. Tài Thu, có lẽ đó chỉ là đội ngũ nhân viên hoặc không hiểu biết về bệnh này hoặc muốn tăng doanh thu cho viện). Tôi đã đủ tỉnh táo để không đưa con vào chọc hàng chục cái kim lên đầu trong vài tháng như vậy. Cảm ơn các chuyên gia, các BS và mạng internet đã cho tôi một số kinh nghiệm quí báu từ khi chưa biết gì.
Vấn đề cấy OTDT ở đâu nước ngoài hay ở VN hơn. Theo tôi đều tốt như nhau như vậy nên cấy ở VN.
Hãng nào tốt hơn: Trên thế giới có 3 hãng, VN có 2 hãng. So sánh cùng thế hệ (năm được FDA cấp phép,...) thì hãng nào cũng ngang nhau cả. Lựa chọn cứ model đời mới nhất và có khuyến mại tại thời điểm ta chọn.
Sau cấy cho các cháu theo học các khóa dạy ngôn ngữ của hãng máy đã lựa chọn để từ đó gia đình định hướng được dạy các cháu thế nào. Trẻ đã cấy nói chung có thể coi là trẻ bình thường (Tất nhiên các cháu mới bắt đầu nghe được từ lúc đeo máy do đó sẽ chậm hơn nhiều so với trẻ nằm trong bụng mẹ đã nghe được) do vậy khi cho trẻ đi nhà trẻ hay mẫu giáo không nên cho vào trường chuyên biệt mà nên tìm trường dành cho trẻ bình thường tốt nhất là tư thục cao cấp một tý để con được quan tâm nhiều.
Đến tuổi trẻ đi học lớp 1 nếu con còn đuối nhiều so với các bạn cùng tuổi thì gia đình nên cho con học muộn lại để con có thời gian thêm từ vựng, thêm kiến thức. Dừng cố ép mà con không theo được thì quá trình học về sau rất bất lợi.
Một vài kn xin chia sẻ với các mẹ. Còn các vấn đề khác tôi thấy Bs Như, Bs Thủy, các chuyên gia và các mẹ đã viết trên forum rất là chi tiết rồi.
Thuhang10198015/04/2011 05:23 PMRe: Dạy bé cấy điện tử ốc tai
Chào các bố, các mẹ.
Em có con bị điếc bẩm sinh hiện tại con em đang đeo máy trợ thính nhưng không có hiệu quả cho lắm. Gia đình em đang có ý định cấy diện cực ốc tai cho cháu nhưng đang phân vân không biết chọn hãng nào. gia đình không có điều kiện nhưng vì con nên bằng mọi cách cố gằng. Nhưng cố gắng đó pải có hiệu quả chứ làm đi làm lại khổ con lắm mà lại tốn kém. Hiện nay có hãng Cochlear của Úc và hãng Medel của Áo không biết hãng nào tốt hơn. Các bố, các mẹ nào biết làm ơn tư văn giúp em .
Em xin chân thành cảm ơn
Dạy bé cấy điện tử ốc tai
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét